ทำไมการครอบฟันแล้วยังเจ็บหรือเสียวฟัน? สาเหตุและวิธีรับมืออย่างถูกต้อง

จ่ายเงินไปแล้ว นั่งเก้าอี้หมอฟันมาหลายนัด พอครอบฟันเสร็จก็คิดว่าจบเรื่อง แต่กลับมาบ้านแล้วฟันซี่นั้นยังเสียวเวลากินน้ำเย็น หรือเจ็บตอนเคี้ยวข้าว หลายคนเลยเริ่มสงสัยว่าทำพลาดหรือเปล่า จริงๆ แล้วอาการแบบนี้พบได้ไม่น้อยหลังการครอบฟัน บางแบบเป็นเรื่องปกติที่ผ่านไปเอง แต่บางแบบเป็นสัญญาณที่ควรรีบกลับไปให้หมอดู

เสียวฟันช่วงแรก มักเป็นเรื่องปกติ

ก่อนจะครอบฟัน หมอต้องกรอเนื้อฟันโดยรอบให้เล็กลงเพื่อให้ครอบสวมได้พอดี ฟันที่เพิ่งผ่านการกรอจะไวต่อความร้อนเย็นเป็นธรรมดา เพราะเนื้อฟันชั้นในที่ต่อกับเส้นประสาทถูกเปิดให้ใกล้กับสิ่งกระตุ้นมากขึ้น อาการนี้มักเด่นในช่วงสองสามวันแรก แล้วค่อยๆ ดีขึ้นภายในประมาณ 2-4 สัปดาห์ บางคนเสียวนานกว่านั้นเล็กน้อยก็ยังถือว่าไม่ผิดปกติ ตราบใดที่แนวโน้มดีขึ้นเรื่อยๆ

เจ็บตอนกัดหรือเคี้ยว

ถ้าเสียวเฉยๆ ไม่เท่าไหร่ แต่ถ้ากัดแล้วรู้สึกว่าฟันซี่นี้ "สูงกว่าซี่อื่น" หรือเจ็บแปลบเวลาเคี้ยว สาเหตุที่พบบ่อยคือการสบฟันไม่พอดี ครอบฟันอาจสูงเกินไปเพียงนิดเดียว แต่ก็เพียงพอให้รับแรงกัดมากกว่าซี่ข้างเคียงจนระคายเคืองฟันและเหงือกรอบๆ ข้อดีคือปัญหานี้แก้ง่าย หมอแค่ปรับแต่งผิวให้ต่ำลงเล็กน้อยก็มักหายได้ในนัดเดียว ไม่ควรทนไปเรื่อยๆ เพราะแรงกัดที่ไม่สมดุลอาจทำให้ฟันหรือครอบฟันเสียหายต่อได้

เหงือกรอบครอบฟันระคายเคือง

บางครั้งความเจ็บไม่ได้มาจากตัวฟัน แต่มาจากเหงือกที่ขอบครอบ หลังกรอและใส่ครอบ เหงือกอาจบวมแดงหรือเจ็บเวลาแปรงฟัน ส่วนใหญ่ดีขึ้นเองเมื่อทำความสะอาดได้ดีและเหงือกปรับตัว แต่ถ้าขอบครอบไม่แนบสนิทหรือมีส่วนเกินของซีเมนต์ที่ใช้ยึดติดค้างอยู่ใต้เหงือก อาการอักเสบก็อาจไม่หายและต้องให้หมอแก้ไข

เมื่อปัญหาอยู่ที่ฟันข้างในเอง

ส่วนนี้คือกรณีที่ควรระวังที่สุด หากฟันซี่นั้นผุลึกมาก เคยบอบช้ำ หรือถูกกรอเยอะ เส้นประสาทข้างในอาจอักเสบเกินกว่าจะฟื้นตัวเอง สัญญาณที่ต้องสังเกตคืออาการปวดตุบๆ ที่เกิดขึ้นเองโดยไม่มีอะไรกระตุ้น ปวดจนรบกวนการนอน เสียวแล้วค้างนานเป็นนาทีหลังเอาสิ่งกระตุ้นออกไปแล้ว หรืออาการที่แย่ลงแทนที่จะดีขึ้น ในกรณีแบบนี้ อาจต้องรักษารากฟันร่วมด้วย ซึ่งเป็นเรื่องที่เกิดขึ้นได้แม้ครอบฟันจะทำมาอย่างถูกต้อง

อีกสองสาเหตุที่มักถูกมองข้าม

ครอบฟันที่ขอบรั่วซึมอาจเปิดทางให้แบคทีเรียเข้าไปทำให้ฟันผุซ้ำใต้ครอบ ซึ่งจะเสียวหรือปวดมากขึ้นตามเวลา และอีกสาเหตุคือฟันร้าวที่มองไม่เห็นตั้งแต่แรก ซึ่งแสดงอาการเจ็บเฉพาะตอนกัดหรือเวลาปล่อยแรงกัดทันที ทั้งสองอย่างต้องอาศัยการตรวจและเอกซเรย์ถึงจะบอกได้ชัด

รับมือเองได้แค่ไหน

ถ้าเป็นแค่เสียวเล็กน้อยในช่วงแรก ลองเลี่ยงของเย็นจัดหรือร้อนจัดไปก่อน เคี้ยวอาหารอีกข้างหนึ่ง แปรงฟันเบามือด้วยแปรงขนนุ่ม และใช้ยาสีฟันสูตรลดอาการเสียวฟันตามฉลาก ถ้าจำเป็นต้องใช้ยาแก้ปวด ให้ใช้ตามคำแนะนำบนฉลากหรือที่หมอสั่ง และอย่าลืมว่าอย่าเพิ่งใช้ของแข็งเหนียวกัดครอบฟันใหม่ๆ

แบบไหนควรกลับไปหาหมอ

ไม่ต้องรอจนทนไม่ไหว กลับไปได้เลยถ้าเจ็บเวลากัดหรือรู้สึกว่าฟันสูงผิดปกติ อาการไม่ดีขึ้นเลยหลังผ่านไปราว 2-4 สัปดาห์ ปวดตุบๆ เอง ปวดตอนกลางคืน เหงือกบวมเป็นก้อนหรือมีหนอง มีไข้ หรือครอบฟันโยก หลวม หรือหลุด ถ้าไปแล้ว หมอจะตรวจการสบฟัน ดูขอบครอบ และเอกซเรย์เพื่อหาสาเหตุ ซึ่งส่วนใหญ่แก้ได้ไม่ยาก

เรื่องที่ควรจำ

อาการเสียวหรือเจ็บหลังการครอบฟันไม่ได้แปลว่าทำพลาดเสมอไป ช่วงแรกที่ฟันยังปรับตัวเป็นเรื่องปกติ แต่ถ้าอาการเปลี่ยนไปในทางที่แย่ลง หรือเจ็บเวลากัด อย่าปล่อยไว้ รีบให้หมอตรวจ เพราะปัญหาที่จับได้เร็วมักแก้ได้ง่ายกว่าและช่วยให้ครอบฟันใช้งานได้ยาวนาน